Archive for Grudzień, 2017

Leukocyty zasadochłonne i mastocyty

Leukocyty zasadochłonne i mastocyty, bardzo zbliżone wyglądem, są małymi, wspaniałymi fabryczkami chemicznymi, wytwarzającymi liczne wysoce aktywne substancje, zmagazynowane w ziarnistościach komórkowych. Krążące przeciwciała IgE, przypominające swą strukturą przestrzenną literę Y, łączą się z błoną komórkową leukocytów zasadochłonnych i mastocytów, w taki sposób, że utwierdzają się w niej jakby strzałą swą podstawą, a widełkowate – swoiste dla alergenu – chwytniki pozostają zwrócone na zewnątrz. Tysiące przeciwciał IgE może opłaszczać jedną komórkę, której wygląd przypomina jeża z nastawionymi kolcami (ryc. 3). W okresie gdy alergen przenika po raz pierwszy do ustroju zostaje wychwycony przez fagocytującą komórkę zwaną makrofagiem. Makrofag niszczy alergen i przekazuje informację o jego budowie limfocytom T i B. Tc ostatnie wytwarzają swoiste dla alergenu przeciwciała IgE, po czym łączą się one z powierzchnią milionów komórek zasadochłonnych we krwi krążącej i z powierzchnią milionów mastocytów tkankowych. W czasie powyższej niemej fazy uczulenia ustrój wytwarza miliardy detonatorów gotowych do działania. Do działania tego nie do-chodzi tak długo, jak długo substancja uczulająca, która spowodowała wytworzenie przeciwciał, nie pojawi się ponownie w organizmie.

Jeżeli jednak substancja ta wniknie do organizmu po raz drugi, po wcześniejszym wytworzeniu stanu uczulenia, i bądź przez krwiobieg, bądź poprzez błony śluzowe wejdzie w styczność z mastocytami tkankowymi – dochodzi do wy-zwolenia reakcji alergicznej. Alergen łączy się z wolnymi ramionami IgE, które przekazują natychmiast sygnał do wnętrza komórek. Następuje wówczas seria intensywnych procesów enzymatycznych, po których dochodzi do degranulacji mastocytów – ziarnistości zostają wyrzucone z wnętrza komórek na zewnątrz i uwalniają substancje czynne. Czas uwolnienia pierwszych z nich jest bardzo krótki, stąd reakcja wywołuje w ustroju efekty natychmiastowe i bywa często określana jako natychmiastowa (ryc. 4). Znamy obecnie liczne substancje czynne, tzw. mediatory uwalniane z mastocytów i leukocytów zasadochłonnych w przebiegu reakcji anafilaktyczno-atopowych.